“Laba balisa sibabambe laphaya ngakwi-four-way stop. Bangena ngomgunyathi lapha eSouth Africa,” kusho iphoyisa.

“Ngempela? Unesiqiniseko salokho?” Angazi ukuthi kwenzakalani, kodwa engikufunayo ukuthi iphoyisa liyeke ukudlokodla uChino nge-baton. UChino ungibingelele ngenhlonipho ekuseni, wangithathisa okomngani.

Liyangiziba leli phoyisa engikhuluma nalo ngoba kuqhamuka elinye iphoyisa lihudula omunye umlisa ngesiphika sesikibha. “Lona yena uthi unawo amaphepha, sesimbuyisile ukuze asikhombise wona. Uma kungenjalo…”

“Sheshisa! Phuthuma ndoda!” kusho leli phoyisa. “Uthi unawo amaphepha okungena ezweni lethu. Akuphi pho?”

“Yebo nginawo amaphepha. Igama lami uChenzira. ng…ng…ngafika lapha eSouth Africa ngo-2000,” kusho lo mlisa engingiziswa ukwesaba.

“Anginandaba nokuthi wafika nini la! Uma ungenawo amaphepha asemthethweni kufanele uphindele kwelakini njengamanje.”

Ngifisa ukudubula leli phoyisa ngezigidigidi zezinhlamvu zenjoloba. Nginokuzisola ngokuza eCape Town, uma izinto zinjena lapha sengathi angifisi ukuhlala khona.

Bayamdedela uChenzira, agijime alande amaphepha endlini yakhe engaphesheya komgwaqo. Iphoyisa liyawathatha liwafundisise ngokucikeka.

“Kulungile, siyakudedela,” kusho iphoyisa libuyisela uChenzira amaphepha. “Kodwa lona yena uzohamba nathi,” likhomba uChino nge-baton.

“Nami nginawo amaphepha. Ngicela ningidedele ngibize udadewethu. Akuyena amaphepha…” kusho uChino. Kodwa iphoyisa selidumisa iveni, seliyasuka.

“Ngicela nime kancane! Ngiyanincenga…” UChenzira ugijima aye espaza abuye nesinkwa anike uChino, amfumbathise nemadlana esandleni. UChino ungigqolozela emehlweni. Kuningi akukhulumayo ngale ndlela angibuka ngayo, kodwa angazi ukuthi uthini. UChino uhlengezela izinyembezi, ziqathake ezihlathini.

Ngibuyela emjondolo wakithi, ngihlale ngaphakathi isikhathi eside. Ngiyayizonda yonke le nto engiyibonile, lokhu ngikwazi ngaphakathi enhliziyweni.

Ngizwa izwi likadadewethu ngilele embhedeni. Ngiyagijima ngiphumele phandle, ngimfice eqabulana nendoda esangweni. Imbambele eduze le ndoda, bayaqabulana. Kuvela ulimi lwayo nolukadadewethu sengathi kuliwa ngemilomo.

Sis!” ngisho ngenhliziyo. Kodwa abantu sebengamuncana imilomo kanjena? Phambi kwabantu futhi?

“Sisi, ubuwenzani naleya ndoda esangweni?” ngiyambuza esengena endlini. Ngimbuza lokhu ngingakambingeleli, ngiyehluleka ukuzibamba.

“Kufanele ufunde ukuvala amehlo nalo mlomo wakho onemibuzo eminingi wena,” usho engibamba nge-hug. Kuyangijabulisa ukumbona. Ngizitshela ukuthi nangempela ngizowavala amehlo ngesikhathi esilandelayo. Iyenyanyisa phela le nto engiyibone beyenza.

“Uyafuna ukuba muhle njengami?” ubuza njengoba ethatha indishi yokugeza ngaphandle. “Ngizolungisa izinwele zami. Nawe ngingakulungisa. Ngizophuma ntambama ngiyozijabulisa.”

“Uzohamba nale ndoda obuqabulana nayo?”

Uyangihleka, athi. “Kufanele ufunde izinto eziningi ezintsha. Phela ususedolobheni manje, izinto ziyashesha la.”

Ngiyambuka egcoba ubuso i-make-up emenza aphaphatheke ebusweni. Uphaphatheka sengathi isithombe esisencwadini endala. Ufutha izinwele nge-hairspray enuka sengathi ile mithi ethengwa ugogo yokukorobha phansi. Le nto eshisayo azelula ngayo izinwele uyisondeza ekhanda ngize ngesabe ukuthi uzozishisa. Uzidonsa njalo eziqondisa izinwele, ayifuthe futhi i-hairspray.

Ibhodlela le-hairspray libhalwe ukuthi: “Keep below 25 ºC”. Ngiyazibuza ukuthi kungenzekani uma izinga lokushisa lingafika ku-30. Manje usengibuka ngale ndlela abantu ababukana ngayo uma befuna ukunconywa. Ufuna ngincome izinwele zakhe.

“Waze wamuhle, dadewethu.” Ngisho ngoba ekufuna ngenkani ukunconywa.

“O, ngiyabonga. Nezakho izinwele ngizozenza ngale ndlela.”

Cha ngeke, angifuni ukwenza izinwele zami ngale ndlela. Angifuni ukubukeka njengaye. Futhi angifuni ulimi lomunye umuntu lungene emlonyeni wami.