USthembiso umazi njengona ezazi unkosikazi wakhe, bazana kusukela bebancane. Uyazi ukuthi uzokhala noma nini manje. Akafuni ukuba akhale ngoba namawele azokhala uma ekhala.

“Ungakhathazeki, Aya. Uwena umuntu owumisile umuzi wethu. Angazi ngingenzenjani ngaphandle kwakho, ndlovukazi yami. Linda, sthandwa sami, isikhathi sokuba uthole umsebenzi siyeza.”

“Ukuthi ngiphatheka kabuhlungu uma ngikubona utabalasa wedwa, Sthembiso. Ngivele ngizibone sengathi angilutho emhlabeni.”

“Kodwa uwena osebenza ngaphezu kwami, Aya. Angazi ukuthi ngingenzenjani uma kuthiwa awukho eduze kwami,” kusho uSthembiso emamatheka, egaxa u-Ayanda. “Uma kuthiwa imina engisiza izingane nge-homework zingafeyila njalo.”

Bahleka bobabili, bagcine begaxene.

“Kungcono kodwa ngoba izindonga sezilungisiwe,” kusho u-Ayanda, emamatheka.

“Yebo, ingxenye yomsebenzi iphothuliwe. Sizobona ukuthi siyihlanganisa kanjani indaba yokuthenga izinto zophahla. Ngizozithenga kancane kancane. Ngizolakha icebo.”

“Futhi uhleze ulakha icebo, Sthe,” kusho u-Ayanda, emqabula esihlathini.

Ayahleka amawele, ebuka umzuzwana wothando phakathi kwabazali bawo. U-Ayanda uwadlalisa sakuwathethisa, ewakhomba ngomunwe. Ayamlandela amawele, bangene ekhishini bafake izimpahla emakhabetheni. USthembiso uminya manzi abandayo, abale imali anayo ku-wallet. Kufanele akhokhele umakhi namhlanje, aphinde amchazele nokuthi akayitholanga imali yokuthenga izinto zokwakha uphahla.

“Ayihlangani imali yokuthenga izinto zokwakha uphahla,” kusho uSthembiso, enika umakhi imali.

Umakhi usula udaka olusezandleni nge-overall ayigqokile. Kuvela ukumamatheka njengoba ebala imali.

“Ngiyabonga,” kusho umakhi, eyifaka ephaketheni imali.

“Ngiyafisa ukube nami nginalo ikhono elifana nelakho. Ngibe nento engiyenzayo eceleni ezongilethela imali,” kusho uSthembiso.

Umakhi uzisula umjuluko ngethawula elilenga ephaketheni le-overall. Uthatha isikhashana ephuza amanzi agcwele isipakupaku se-Coca Cola.

“Mina ngifisa ngabe ngisebenza njengawe,” kusho umakhi. “Kulo msebenzi wethu ubuye ungazi ukuthi uzokhokhelwa noma ngeke ukhokhelwe. Abanye abantu bakhokha uma sekuthanda bona, ngesinye isikhathi bangakhokhi kwakhona. Ugcina ungayiboni into oyisebenzayo.”

“Kodwa abantu abanabo ubulungisa ngesinye isikhathi,” kusho uSthembiso, enikina ikhanda. “Bangakwenza kanjani ukuthi bangakukhokheli emuva kokuba ususebenze kangaka uzikhandla?”

“Kuyisimo engingasifiseli omunye umuntu. Lalela, ungithinte uma usuzihlanganisile izinto zokwakha uphahla. Ngiyazi ukuthi wena uzongikhokhela imali esivumelane ngayo.”

USthembiso ubuka umfudlana ugeleza kancane. Phambili, mazansi nomfula, phezulu ensikeni yebhuloho elihlanganisa zombili izinhlangothi zasePower, zonke izinto ezagugulwa umfula ngesikhathi kunezikhukhula zisabambelele khona: Oplastiki, ibhayisikili eligobile elingenawo amasondo, i-toilet seat kanye nesihlahla esikhulu esibheke phansi- izimpande ziphezulu, amagatsha aphansi.

Amehlo kaSthembiso anamathela esalukazini esiqhuba ibhala. Sima phambi kwenqwaba yama-block wesalukazi, sithathe elilodwa sitabalase nalo silifake ebhaleni. Sijikisa ibhala, silidudule ibangana elifushane, sime. Siqhaqhazela umzimba wonke uma sithulula i-block elilodwa silibeka eceleni kwamanye. Inhliziyo kaSthembiso idabuka kaningi ngoba phansi, lapho sibeka khona i-block, kukhona ama-tile aphansi endlini. Kuyacaca ukuthi lendawo esibeka kuyo engenazo izindonga kwakuwumuzi.

***

Sitshele: Ubona ukuthi ikuphi okungcono: ukuqashwa noma ukuzisebenza?