Kanegelo ya go swana le Go ba yo a fapanego e re thuša go kwešiša gore ke ka lebaka la eng mohuta wo tee wa kamano ya tša marato go bontši bja dinaga-magae tše nnyane tša sekgale e le magareng ga banna le basadi. Motho yo mongwe le yo mongwe o ‘tlwaelegile’.

Ka fao, ga go makatše ka moo badudi ba šireletšago setšhaba sa bona le go otla goba go goboša yo mongwe le yo mongwe yoo a nyakišišago ka mehuta ye mengwe ya lerato: lesbian, homosexual, trans, bisexual, ešita le asexual.  Akere?

Therešo ke gore goba ‘100%  tlwaelego’ go no ba fela bjalo. Gabotsebotse seo ke sona se sa tlwaelegago. Ebile kanegelo ye e re botša gore gobaneng go le bonolo go dumela le go tšwetša pele kgohlano ye. Batho bao ba sa dumelego go lerato leo le tlwaelegilego la monna le mosadi, mafelong  ba tloga ba tšhoga go bontšha seo ba lego sona

Lebelela seo se diragetšego Lizzy le Nizole ge go utullwa gore ke baratani. Ba ile ba tšhošetšwa, ba gapeletšwa go dira dilo ka tlase ga tšhošetšo, ba gobošwa le go kwerwa, gomme ba tlaišwa ya ba ba “phošollwa ka go katwa’. (Mo e kego bosenyi bjoo bjo bobe bo ka se dire gore mosadi a hloye le go tšhaba banna, go sena ngongorego ya gore ba ka se sa ba ‘rata’!)

Moruti wa tikologo o ile a rapela ‘gore Modimo a ntshwarele ditsela tša ka tša sebe le go mphološa bobeng bjoo re ipileditšego bjona le ba malapa a rena.’

Rakgadi wa Nezole le yena o ile a mo sola, ešita le motswala wa gagwe wa mmamoratwa Linda ga se a mo emelela.

Gomme batho ka moka ba nagana gore makgarebe a a bego a ‘leka’ gabjale ba tla fediša matlakala a bona ba swana le batho ka moka, makgarebjana ao a tlwaelegilego ao a fišegelwago go hwetša masogana. Ebile le Linda o letša mogala gomme a botšiša, “Naa vasithi e bjang? O šetše o kopane le masogana a mabotse?”

Makgarebe ao a kwešitšwego bohloko ka gabo bona ba leka go hlokomologa goba go tswalelela maikutlo a bona a mmakgonthe megopolong ya bona. Eupša ge Lizzy le Nizole ba kopana gape, lerato la bona leo le tseneletšego la tuka bogale gape. Ba šitwa go le emiša, gobane se e tloga e le sona seo ba lego sona ka hlago: gay.

Dintlheng tša polelo tša In Search of Happiness and Bongani and Lizo re bontšhitše gore ‘Boramahlale le balwela ditokelo ba tloga ba tseba gore lefaseng ka bophara batho ba tloga ba fapa-fapana ka tša  dikopano tša botona le botshadi go ya ka madi le tlhago. Ba belegilwe ka tsela yona yeo. Go badumedi: Modimo o ba dirile ka wona mokgwa woo. Tumelo le setšo tšeo di hlotšwego ke batho ke tšona di gapeletšago batho ba bantši go fihla kgahlego ya bona ya nnete go tša thobalano.’

Morafeng wo mongwe le wo mongwe wa batho, lefaseng ka bophara, ba bontšha dikgahlego tšeo di fapafapanego go tša thobalano. Gona moo Dipoledišanong tšeo re go file dintlha tša SA: ‘Dinyakišišo tša mmušo tša Human Science Research Council ka 2016 di hweditše gore 530 000, or 1,4%, ya batho ba bagolo setšhabeng ke digay. Go bontši bja dinaga e ka ba 2%.*’Dinaga tše dingwe, kudu Asia, ke kgale di amogetše ditsela tše difapanego tša kgahlego ya thobalano.

Mohlala wo mongwe šo. The Intersex Society of North America (ISNA), e re pelego e tee go tše 1 500 goba 2 000, lesea le belegwa le ditho tša bong tšeo di sa tlwaelegago ‘mo e lego gore setsebi sa tša pharologanyo ya bong e a bitšwa.’ E tšwela pele ka gore: ‘bontši bja batho ba go feta bao ba  belegwa le mehuta ye e sa lemogegego ya phapano ya sebopego sa bong, ye mengwe ya yona ga e bonagale goba go fihla bogolong bja bona.’ Ka mantšu a mangwe, babelegiši le batho ba tša kalafo gantši ba be ba tloga ba kgona go bona gore lesea leo le sa tšwago go belegwa e tloga e se mošemane goba mosetsana, eupša e le lekgalamatona. Go tloga morago merafeng ya kgalekgale, dilo tša mohuta woo di be di dirwa diphiri ebile bana bao gantši ba be ba bolaiwa. * https://www.intersexequality.com/how-common-is-intersex-in-humans/

Bjale ka ge Go ba yo a fapanego e bontšha, lehono ditšhaba tše dingwe metsemegolong le ditoropong, le mafelong a mangwe bjale ka diyunibesithi, moo batho ba tsebago bokaone, di gogela, tša amogela le go thekga batho ba LGBTQI. Gona moo ba ka kgona go phela phatlalatša le bontši bja batho bao ba fapa-fapanego ba dikopano tša bong. Noni o lemoga le semetseng gore Nizole le Lizzy ba a ratana gomme o re, “Iketle. Ke Vasithi. Ga go na motho yo a nago le taba gore o mang goba o ratana le mang. O kaba o na le sekete sa rena gomme ka moka ga rena re fapane. Gabotse o ka tsenela community ya LGBTQ. Ba na le di session ka Laboraro le lengwe le le lengwe mola moagong wa tša melao.”

Batho ba LGBTQI mo nageng ya rena ba šireleditšwe ke Molaotheo le molao, eupša bjale ka ge kanegelo ye e bontšha, go ka tšea nako ye ntši kudu gore dikgopolo tša sekgale di fetoge. Mafelelong a kanegelo re hlompha toro ya Lizzy ya gore ka tšatši le lengwe a boele morago gomme a leke go ruta le go hlabolla badudi ba motse mabapi le tša dikganyogo tša thobalano.